SPOTKANIE ZWIĄZKOWE W BERLINIE / 1.04.2014

W dniu 1 kwietnia 2014 r. delegacja Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych w osobach: Przewodnicząca p. Lucyna Dargiewicz, Longina Kaczmarska, Zdzisław Bujas spotkała się z przedstawicielami, drugiej pod względem wielkości, liczącej ponad 2 miliony członków, organizacji związkowej Ver.di w Berlinie, zrzeszającej również pracowników ochrony zdrowia, do których oprócz pielęgniarek i położnych należą także inne zawody medyczne (z wyjątkiem lekarzy), ale i salowe, kucharki, czy cała pomoc szpitalna.

Brak jest samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych, którego zadania przejmuje związek, co jest skomplikowane, gdyż brak jest w Niemczech ustawy o zawodach pielęgniarek i położnych. Większość pielęgniarek objęte jest prawem pracy, natomiast niewielka liczba zatrudniona jest w innej formie (np. umowy cywilnoprawne), co ma niestety odzwierciedlenie w zarobkach. Niemcy również borykają się z problemem niedoboru kadry pielęgniarskiej, szczególnie największy brak pielęgniarek jest w szpitalach (tam jedna pielęgniarka na czternastu do siedemnastu pacjentów).

Nasi rozmówcy szczegółowo opowiadali o systemie edukacji w Niemczech.  Pierwszym etapem kształcenia jest szkoła podstawowa. Nauka rozpoczyna się w 6 roku życia i trwa 4 lata Po zakończeniu nauki w szkole podstawowej nauczyciele wystawiają rekomendację odnośne dalszego kształcenia. Edukacja ponadpodstawowa niższego szczebla, najczęściej (w zależności od danego landu)obejmuje 6 lat nauki w jednym z 3 rodzajów szkół:

  1. Szkoła główna (Hauptschule) – w której nauka trwa 5 lat i kończy się egzaminem zawodowym upoważniającym do zawarcia umowy z pracodawcą na wyuczenie praktycznego zawodu.
  2. Szkoła realna (Realschule) – nauka trwa 6 lat i kończy się tzw. małą maturą
  3. Gimnazjum – nauka tutaj trwa 8 lub 9 lat i kończy się zdaniem państwowego egzaminu maturalnego (Abitur), która stwarza możliwość dalszego kształcenia na studiach wyższych.

Dualny system kształcenia w Niemczech opiera się na kształceniu w zakładzie pracy  i w szkole zawodowej. Można kształcić się w 349 uznanych zawodach ( w tym pielęgniarstwo) . Kształcenie w zawodzie w systemie dualnym przygotowuje do pracy zgodnie z zasadami szkolenia ustalanymi na szczeblu krajowym i według programów nauczania ustalonych przez landy (zajęcia w szkole).

Bardzo dużo pracodawców próbuje zastąpić zawód pielęgniarki osobami które wcześniej wykonywały inny zawód (np. opiekunki) i wychowankami kształcenia dualnego.

W Niemczech także coraz częściej powstają prywatne placówki ochrony zdrowia, a do tej pory publiczne szpitale komercjalizują się – ma to miejsce nawet w przypadku szpitali klinicznych! W tej chwili szpitale publiczne stanowią ok. 48%, prowadzone przez organizacje kościelne, wyznaniowe – 34% a prywatne – 18%. Przyczyna są bardzo podobne do tych, z którymi borykamy się w Polsce, m.in.: mało środków finansowych na rozwój szpitali, problemy finansowe samorządów terytorialnych.