W dn. 28.02.2017 r. w Centrum Dydaktycznym Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się konferencja „ Rola pielęgniarki i położnej POZ w dobie deinstytucjonalizacji w ochronie zdrowia”.

Obecna na konferencji wiceminister zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko podkreśliła, że resort zdaje sobie sprawę z roli pielęgniarek w opiece POZ. W założeniach rozwojowych POZ współczesne pielęgniarki i położne zapewniają opiekę w zdrowiu i chorobie skupiając się na profilaktyce i promocji wśród pojedynczych osób, rodzin, grup społecznych, pomagając i doradzając w opiece nad przewlekle chorym  w domu.

Rola pielęgniarki ciągle ewaluuje. Obecnie pielęgniarka to wysokiej klasy specjalista praktyk, partner lekarza, pacjenta. Oczekuje się od niej dużej wiedzy i umiejętności. Zwiększyła się samodzielność, niezależność zawodowa. Pielęgniarki mają większe uprawnienia ( samodzielne wykonywanie działań profilaktycznych, leczniczych, diagnostycznych, ordynowania leków, wypisywania recept, kierowania na badania) i to jest istotna zmiana wskazująca na ogromny potencjał pielęgniarki w POZ, który może się przyczynić do poprawy jakości opieki.

Obecnie 1/3 pacjentów POZ w skali kraju jest objęta opieką pielęgniarską na samodzielnych kontraktach. Tak pracujące pielęgniarki częściej realizują zadania edukacyjne wobec swoich pacjentów, jak  i więcej czasu spędzają w środowisku pacjenta. W POZ pielęgniarki środowiskowe często pracują w rejestracji, w gabinecie zabiegowym, punkcie szczepień a nawet asystują lekarzowi w trakcie przyjęć chorych. Ich zakres obowiązków jest określany przez kierownika ZOZ-u i nie zawsze zgodny z kwalifikacjami.  Taka sytuacji utrwala stereotypy, że pielęgniarka „jest od wszystkiego” i wykonuje tylko zlecenia lekarza.

Jak słusznie zauważa pani prof. Dorota Karkowska, radca prawny z Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, bardzo trudno zmienia się wizerunek pielęgniarki w społeczeństwie. Społeczność nie wie jak duże kompetencje ma pielęgniarka  i z jakimi trudnościami boryka się to środowisko zawodowe. Pielęgniarki przy każdej kolejnej reformie są „gdzieś przy okazji”, a musimy pamiętać, że największą motywacją do efektywnej pracy i zaangażowania jest wynagrodzenie. Dlatego dla pielęgniarek i położnych bardzo ważne są formy zatrudnienia i finansowania.

Również pani Zofia Małas (Prezes NRPiP) podkreśla,  że pielęgniarki chcą wiedzieć, jak będą finansowane w nowym systemie POZ. Ważne aby jasno i czytelnie było podane jaki jest przepływ finansowania. Dlatego aby do końca wypracować model pielęgniarki  w POZ, powinny powstać akty wykonawcze, które wskażą jak ma
to wyglądać w praktyce.

Dr Jacek Krajewski Prezes Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie Zielonogórskie zaznacza, że bez współpracy pielęgniarki i lekarza nie ma dobrej jakości opieki. Ogrom potrzeb pacjenta może i powinna być zapewniona na poziomie kontaktu z pielęgniarką. Należy odbudowywać prestiż i szacunek zawodu pielęgniarki. Ciągle jeszcze pacjenci nie wierzą pielęgniarkom  i potwierdzenia szukają u lekarza co doprowadza do niepotrzebnego „zaśmiecania systemu”. Medycyna rodzinna opiera się na zespole. Wymaga to wypracowania i poszanowania jasno określonych zadań, kompetencji poszczególnych członków zespołu ( lekarza, pielęgniarki, położnej). Razem pracując, zespół jest w stanie wypracować wymierne skutki dobrej jakości opieki. Kształcenie pielęgniarek na poziomie szkolnictwa wyższego zwiększyło zakres kompetencji i samodzielności pielęgniarek. Rola zawodowa pielęgniarki na przestrzeni lat ulega ciągłym zmianom rozszerzając zakres kompetencji i samodzielności pielęgniarki w POZ.

Tematyka przedstawionych wykładów pokazała jak postrzegana jest pielęgniarka w POZ oraz jakie są oczekiwane zmiany roli pielęgniarki w systemie. Czytelne kompetencje, jasno określone zadania i sposób  w jaki mają być finansowane powinny stanowić podstawę budowania nowej roli pielęgniarki w POZ.

Model opieki w środowisku szkolnym

Wiceminister Szczurek Żelazko poinformowała, że opieka nad dziećmi  i młodzieżą szkolną znajdzie się w odrębnej regulacji prawnej. Nowa regulacja ma bardzo dokładnie i szczegółowo precyzować funkcjonowanie pielęgniarek w środowisku nauczania i wychowania.

 

mgr Elżbieta Sokołowska

specjalista pielęgniarstwa rodzinnego